Bibberen in de winter?
De vorige keer bespraken we hier oververhitte huizen. Doorzonwoningen waar het niet meer is uit te houden tijdens al die hittegolven. Maar wat nou, als de winter eindelijk weer eens z’n tanden laat zien? Stel dat we een langdurige vorstperiode krijgen met ijzige kou? In een tijd dat de gasprijzen naar recordhoogte zijn gestegen en de aardgasvoorraden niet voldoende zijn aangevuld. Is het dan in de doorsneewoning in Nederland niet meer uit te houden van de kou?
Een koude winter. Zou dat eigenlijk nog wel kunnen in het fors opgewarmde klimaat? De laatste echt koude winter is alweer 30 jaar geleden. In het jaar 1997, toen de laatste Elfstedentocht werd gereden. Ook de winters van 2009 en 2010 waren relatief koud met opvallend veel sneeuw. Maar zou zoiets als 1997 ooit nog kunnen? En wat zijn de kansen voor het komende winterseizoen. Is daar al iets over te zeggen?
Een koude winter heeft alles te maken met de luchtdrukverdeling boven Europa. Gemiddeld genomen hebben we te maken met een westelijke stroming. Zeker in de winter. Dat staat garant voor aanvoer vanaf de Oceaan en de Noordzee. Het zeewater bevat veel warmte en voorkomt, dat het met een wind van zee serieus kan vriezen. Dat is in Canada en Amerika heel anders, omdat een westenwind daarvan over land komt in de meeste staten. Bij ons wordt het vooral echt koud, als de wind langere tijd uit het oosten waait. Dat lukt alleen als er standvastige hogedrukgebieden zijn boven het noorden van Europa. Idealiter boven Scandinavië.
Er zijn aanwijzingen dat westelijke stromingen in de winter door klimaatverandering nog dominanter worden. En dat de kans op aanhoudende winterkou dus nog kleiner wordt. Maar een kleine kans betekent niet dat het onmogelijk is. Als de situatie van 1997 zich nu zou herhalen, met precies dezelfde luchtdrukverdeling, zou het echter toch minder koud zijn dan toen. Dat scheelt tenminste 2 graden. Simpelweg omdat ons continent (ruim) 2 graden is opgewarmd. Toch zou het ook dan nog een relatief koude winter kunnen opleveren.
En uiteraard kan het in theorie extremer. Wat als de situatie van superwinters als die van 1947 of 1963 zich zouden herhalen? Vast koukleumen in huis, maar zo een ouderwetse Elfstedenwinter wordt simpelweg steeds onwaarschijnlijker. En op basis van enkele experimentele berekeningen voor komende winter zijn de weerkaarten waarschijnlijk wederom niet heel ijzig geschud. Dus ondanks het peperdure gas en een matige vullingsgraad van ons gas, komen we de winter waarschijnlijk zonder problemen door.
Dat neemt niet weg, dat investeren in isolatie meer loont dan ooit. Niet vanwege het weer, maar vanwege de torenhoge prijzen van energie. In een recent onderzoek las ik, dat Nederland qua isolatie beslist geen kampioen is binnen de EU. Die eer valt te beurt aan Noorwegen. De index kijkt naar hoe sterk een woning (binnen 20 graden) in 5 uur afkoelt als het buiten 0 graden is. De Noren weten dat te beperken tot een daling van slechts 0,9 graden. Duitsland, Oostenrijk en de overige Scandinavische landen presenteren bijna even goed. Nederland doet het slechter met een temperatuurverlies van 2,4 graden. Net iets minder slecht dan België en Engeland met 3 graden. Hier is voor ons dus sowieso nog veel winst te behalen.
