Natuurlijke koudemiddelen en certificering: hoe Europese regels landen in de Nederlandse praktijk

De bekendste toepassing van F-gassen (gefluoreerde broeikasgassen) is in koelinstallaties, airco's en warmtepompen. Waar de ozonlaagafbrekende CFK's en HCFK’s voorheen vooral een risico vormden voor de ozonlaag, dragen de F-gassen die hiervoor in de plaats zijn gekomen juist sterk bij aan klimaatverandering. Sommige hebben een klimaatopwarmend effect dat duizenden malen groter is dan dat van CO₂. Daarom sturen internationale afspraken en Europese regelgeving op het beperken van emissies én op de overstap naar alternatieven met een lagere klimaatimpact.

Wat veel mensen niet weten, is dat Rijkswaterstaat (RWS) hierbij ook een rol speelt en niet alleen bekend is van wegen en bruggen. Als schemabeheerder vertaalt RWS Europese regels naar Nederlandse beoordelingsrichtlijnen voor certificering. Via het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) kunnen installateurs, koeltechnici en bedrijven terecht voor informatie over wet- en regelgeving, certificering en de praktische gevolgen daarvan.

Een belangrijke ontwikkeling is de groeiende toepassing van natuurlijke koudemiddelen, zoals CO₂, propaan en ammoniak. Dat is een belangrijke stap om de klimaatimpact van koudemiddelen verder terug te dringen. Tegelijkertijd vragen deze koudemiddelen om specifieke aandacht bij installatie, onderhoud en veiligheid. De overstap naar natuurlijke koudemiddelen gaat daarom niet alleen over een ander koudemiddel, maar ook over het opbouwen van de juiste kennis en ervaring om veiligheid te borgen.

Om die reden zijn, naar aanleiding van de herziene Europese F-gassenverordening (2024/573), ook de Nederlandse beoordelingsrichtlijnen aangepast. RWS heeft als schemabeheerder de beoordelingsrichtlijnen BRL 100 (voor ondernemingen) en BRL 200 (voor personen) herzien. Een belangrijke verandering is dat de certificeringsscope is uitgebreid. Waar de certificering voorheen vooral gericht was op werkzaamheden met F-gassen, hebben ook natuurlijke koudemiddelen nadrukkelijk een plek gekregen binnen het certificeringsstelsel. Voor veel bedrijven is certificering niets nieuws. Minder bekend is dat de certificeringsregels inmiddels meebewegen met de overstap naar natuurlijke koudemiddelen. Daarmee sluit het stelsel beter aan bij de techniek van vandaag én de praktijk van morgen. En juist daarin zit de meerwaarde van de aangepaste certificering: niet alleen borgen dat werkzaamheden veilig worden uitgevoerd, maar ook dat de sector voorbereid is op de koudemiddelen die de komende jaren steeds vaker zullen worden toegepast.

Via IPLO is actuele informatie beschikbaar over wet- en regelgeving, certificering en de invoering van de nieuwe beoordelingsrichtlijnen. De boodschap is duidelijk: natuurlijke koudemiddelen krijgen een steeds grotere rol in de sector. Wie zich daar nu al in verdiept, bouwt kennis op die straks steeds vaker nodig zal zijn in de praktijk. RWS ondersteunt deze ontwikkeling als schemabeheerder en via IPLO als kennispartner, samen met brancheorganisaties, certificerende instellingen en andere partijen in de sector. De oproep aan installateurs en bedrijven is daarom simpel: wacht niet tot een project of nieuwe verplichting daarom vraagt, maar verdiep u nu al in de mogelijkheden, veiligheidsaspecten en certificering rond natuurlijke koudemiddelen. De transitie is al begonnen.