Vertrouwen

Poetin spreekt dreigende taal, laat anderen van alles zeggen. Natuurlijk, overal in de wereld is sprake van moord en doodslag, Parijs, Brussel, Nice, Kabul, Aleppo. Overheidsdienaren en politici hebben het over ‘deze moeilijke tijden’. Dat doen ze al jaren en jaren, iedere keer weer, onveranderd.

Intussen, we hebben het nog nooit zo goed gehad. De vrede die uitbrak in 1989, de val van de muur, heeft niets dan welvaart gebracht. Veiligheid in onze leefomgeving is nog nooit zo groot geweest. Maar we voelen ons onveiliger dan ooit. Onze gezondheidszorg staat op een ongekend niveau. We maken ons steeds meer ongerust over welke ziektes we allemaal kunnen krijgen. Worden we watjes?

Natuurlijk is alle ongerustheid terecht. Maar, maar,.. heel ons bestaan is gebaseerd op vertrouwen. Geen enkele zakelijke transactie komt tot stand als beide partijen elkaar niet in zekere mate vertrouwen. Niemand voert ook maar één technologische vernieuwing door als hij niet vertrouwt dat het iets oplevert. Wat kunnen we doen als de onzekerheid toeslaat, we de bibbers krijgen omdat we zo gewend zijn aan zekerheden, dat we in paniek raken als het even tegenzit op de beurs, in de wereldeconomie, er een vluchtelingenstroom naar Europa komt?

Historisch perspectief zoeken is een goede remedie. Ook al kan dat twee kanten op werken. Als je ziet hoe iedere keer in de geschiedenis het allemaal weer goed kwam. Zelfs kleinere of grotere rampen werden gevolgd door extra economische ontwikkeling. Dan kun je daar vertrouwen uit putten. Anderzijds, nu we het beter hebben dan ooit te voren, kun je redeneren dat het alleen maar slechter kan gaan.

Grootste probleem is dat we onze toekomst willen vastleggen, willen vasthouden wat we hebben en ons realiseren dat niemand dat kan. Maar dat hoort nou juist bij ondernemen en zeker bij ondernemen in de technologie, vertrouwen hebben en houden in wat je niet in de hand hebt. Dat is overigens heel iets anders dan het kunstmatige zelfvertrouwen dat onze regering probeerde te etaleren op Prinsjesdag. Ongelooflijk eigenlijk hoe een jaar na een boodschap van kommer en kwel, ‘onvermijdelijke bezuinigingen’ nu opeens weer de bomen tot in de hemel groeien.

Over vertrouwen gesproken, zodra er verkiezingen naderen zijn politici niet meer te vertrouwen. Maar dat bedoel ik nou, vertrouwen houden in de ontwikkelingen, in de slagkracht van onze maatschappij, niet dankzij, maar ondanks politici.
Neem nou de halsstarrigheid waarmee Minister Kamp vast wil houden aan de bezuiniging op ons standaardenlab VSL. Een gotspe van de eerste orde. Voor een miljoen per jaar wordt een belangrijke pijler uit onze technologisch economische basis gezaagd. Slechts twee krankzinnige dogma’s liggen er aan ten grondslag. Iedereen moet bezuinigen… zelfs als de bezuinigingswoede volgens eigen zeggen niet meer nodig is. En het tweede, ‘als het bedrijfsleven het zo belangrijk vindt moet ze zelf maar betalen’, zelfs als het gaat om niet factureerbare voorzieningen.

Nee dan de recente berichten over Dow en Tata Steel. We hadden het vertrouwen verloren dat dergelijke grootschalige procesindustrie bedrijven nog substantieel zouden gaan investeren in Nederland. En zie daar, beide bedrijven kondigen aan te gaan cq te blijven investeren in Nederland en dan ook nog in hoogwaardige activiteiten, R&D. Toen MSD de sluitingen aankondigde van gedeeltes van de vestiging in Oss hebben we vanuit de branche het vertrouwen uitgesproken dat daar weleens een positief effect van uit zou gaan. Zie daar, de resterende productie floreert als nooit te voren en de ontwikkeling van nieuwe bedrijvigheid in de voormalige MSD labs gaat boven verwachting.

We weten eigenlijk allemaal donders goed hoe het moet. Stoppen met klagen en jeremiëren; gaan en gunnen; bidden en werken, met hart, hoofd en handen.