Radicaal aanpakken
Over 20 of over 40 jaar hebben we het er nog over. Zo van ‘Weet je nog, toen in 2020. Dat we zoveel mogelijk binnen moesten blijven door dat verschrikkelijke Corona virus’.
Als ik achter de computer kruip om deze column te schrijven, wordt steeds duidelijker dat de beklemmende greep van dit virus op onze samenleving en de wereld verstrekkende gevolgen heeft. Uiteraard allereerst voor diegenen die er zelf rechtstreeks door worden getroffen. De mensen die ernstig ziek worden of erger, komen te overlijden. Degenen die afscheid moeten nemen van een dierbare. En ook al de mensen, die misschien niet ziek zijn maar wel in financieel of zakelijk opzicht keihard worden geraakt. Mensen die hun werk of hun onderneming verliezen. Uiteindelijk raakt het ons allemaal.
Er is ook een andere kant aan zo een intense crisis. Er ontstaat een gevoel van samenhorigheid en verbondenheid. Samen de strijd aan binden tegen de in dit geval onzichtbare vijand. De overheid die bijna dag en nacht de lijnen uitzet in het meest verstandige beleid. Dat door de snel wisselende omstandigheden ook keer op keer moet worden aangescherpt. Wetenschappers die wereldwijd om het hardst werken om tot doorbraken te komen op het gebied van medicijnen en vaccins. De zorgverleners waar het uiterste van wordt gevraagd, met als inzet hun eigen gezondheid. En nog zoveel andere sectoren die juist in zo een crisis onmisbaar zijn. Het gevoel dat we elkaar nodig hebben en van elkaar afhankelijk zijn komt duidelijk boven.
Als de maatregelen zwaarder worden en de weg, het water en het luchtruim steeds leger geraken, zien we ook andere gevolgen ontstaan. In China zagen we dit al in januari. De deken van zware smog werd dunner en op steeds meer plekken kleurde de lucht weer echt blauw. Uit Venetië kwamen berichten van helder water in de grachten. Sommige mensen zagen voor het eerst de bodem van de waterwegen in hun stad. In ons land verdwenen de dagelijkse files als sneeuw voor de zon. Sterker nog, het leek soms eerder op de autoloze zondag. Een maatregel die in 1973 in het leven werd geroepen tijdens de oliecrisis. Misschien dat de natuur een beetje op adem komt, terwijl het Corona virus figuurlijk en soms letterlijk de mensen de adem ontneemt.
Voor de opwarming van de aarde heeft dit alles geen enkel effect. De tijdelijk vermindering van de uitstoot van broeikasgassen zal niet leiden tot een daling van de wereldtemperatuur. Integendeel. Vrijwel zeker komt ook 2020 weer in de top 5 van warmste jaren ooit gemeten op aarde. Sterker nog, het zou zelfs averechts kunnen uitpakken voor klimaatverandering. De extra kosten worden gemaakt om het virus te bestrijden zijn gigantisch. Het gaat voor heel Europa om honderden miljarden of wellicht wel duizend miljard euro. Dat geld kan niet meer worden geïnvesteerd in de transitie naar een schonere en duurzamere samenleving en economie. Het ambitieuze plan van de Europese Unie, de Green Deal, zou in totaal tot wel 1000 miljard euro kunnen gaan kosten. Dat geld is dan (terecht) geheel of grotendeels uitgegeven voor de bestrijding van het virus.
Maar er zijn ook lessen geleerd. Een mondiaal probleem verdient een radicale en internationale aanpak. Misschien dat de geleerde lessen zo direct van pas komen bij het tegengaan van klimaatverandering.
