Is aanscherping echt nodig? Nee!

Als we het over legionella hebben, gaat het vaak over de risico’s en over de angst voor besmetting. Hoewel deze in de praktijk marginaal zijn, doet de overheid er van alles aan eventuele gevaren zoveel mogelijk te elimineren. Helaas vergeet zij in deze ‘kruistocht’ echter te kijken naar andere thema’s die minstens zo relevant zijn, zoals energie en klimaat.

Weet u het nog? De legionellaramp in Bovenkarspel, tijdens de West-Friese Flora. Met 32 doden en meer dan 200 ernstig zieken werd het de grootste uitbraak van de veteranenziekte ooit in Nederland. Sindsdien doet de overheid er van alles aan vergelijkbare situaties bij gebouwen met een collectieve drinkwaterinstallatie te voorkomen. Daarbij zet zij vooral in op het naleven van strenge wet- en regelgeving, veelal vastgelegd in de ‘norm’ NEN 1006. Hoewel deze al eens eerder tegen het licht was gehouden, gaf het Ministerie van VWS in 2021 opnieuw de opdracht om de huidige regels wetenschappelijk en juridisch te evalueren, met als doel om te kijken of er maatregelen mogelijk zijn om energie te besparen.

Warmwatertemperatuur

Hoewel ik dit soort wetenschappelijk onderzoek van harte toejuich, ben ik minder blij met de voorstellen die KWR en Berenschot (de uitvoerders van het onderzoek) nu doen om op basis van dit onderzoek de wetgeving op een aantal punten flink aan te passen. Zo wordt de voorgestelde verlaging van de eis van 55 °C van het warmtetapwater, nu verhoogd naar continu minimaal 60 °C. In de huidige norm mag een collectieve tapwaterinstallatie op een lagere temperatuur draaien als er 1x per week een thermische desinfectie plaatsvindt. Dit laatste vervalt in de adviezen van de onderzoekers. Let wel, het gaat hier om een aanscherping van de norm. Een aanscherping, die beduidend meer energie kost. Terwijl we met zijn allen juist ons stinkende best doen om ons energieverbruik terug te brengen!

Andere vragen

En zo bevat dit legionella-rapport meer van dit soort ‘aanscherpingen’ die vooral een negatief effect hebben op ons streven naar een energieneutrale samenleving. En juist daar wringt wat mij betreft de schoen. Ik twijfel niet zo zeer aan de conclusies van de onderzoekers - en dus ook niet aan hun goede intenties - maar had de vraagstelling vanuit VWS niet anders moeten zijn? Nu is er uitsluitend wetenschappelijk naar legionella gekeken en is er vooral ingezoomd op thema’s als veiligheid en risico’s. Veel verstandiger had het geweest om iets verder te kijken, vooral randvoorwaardelijk. Dat had interessantere onderzoeksvragen opgeleverd. Zeggen of iets deugt of niet, levert namelijk lang niet zoveel inzicht als: ‘hoe kun je iets veilig én energiezuinig maken?’

Combinatie

Laten we op het gebied van legionella ook vooral praktisch zijn en ons de vraag stellen: ‘wegen deze maatregelen echt op tegen de risico’s?’. Volgens mij boeken we met legionella de grootste vooruitgang als we eindelijk eens betrouwbare, en veilige drinkwaterinstallaties ontwerpen, bouwen en onderhouden. De meeste problemen ontstaan namelijk door ondeskundige montage en ondeugdelijk gebruik. Op deze manier creëren we een veilige situatie en … een lager energieverbruik!