Prestaties warmtepompen sterk afhankelijk van installatie en gebruik

Warmtepompen zorgen in Nederlandse woningen voor een aanzienlijke verlaging van energiekosten en CO₂-uitstoot. De prestaties verschillen echter sterk per woning en installatie. Dat blijkt uit Installatiemonitor 3.0, een praktijkonderzoek van BDH-advies in opdracht van RVO, Netbeheer Nederland en Techniek Nederland.

Voor het onderzoek zijn gegevens van ruim 6.000 woningen geanalyseerd. De resultaten laten zien dat hybride warmtepompen gemiddeld 79 procent van de warmtevraag leveren en circa €400 per jaar besparen op basis van kale gas- en stroomprijzen inclusief btw. Volledig elektrische warmtepompen realiseren gemiddeld een besparing van ongeveer €600 per jaar.
Ook de impact op de CO₂-uitstoot is aanzienlijk. Bij hybride systemen daalt de uitstoot gemiddeld met circa 46 procent. Bij volledig elektrische warmtepompen loopt dit op tot ongeveer 70 procent.

Daarnaast signaleert het onderzoek dat veel woningen met een warmtepomp ook beschikken over zonnepanelen en een elektrische auto. Dit leidt tot complexere energieprofielen en een grotere belasting van het elektriciteitsnet, wat het belang van een integrale benadering van energievoorziening in woningen onderstreept.

Installatiemonitor is een meerjarig onderzoeksprogramma dat de prestaties van warmtepompen in Nederlandse woningen analyseert op basis van slimme meterdata, gecombineerd met woning- en installatiekenmerken. De derde editie bevat een uitgebreide dataset en verder ontwikkelde analysemethoden.

Het volledige eindrapport Installatiemonitor 3.0 'De warmtepomp in de gebouwde omgeving' is beschikbaar via het KITE-platform van RVO.

Volgens de onderzoekers worden warmtepompen in de praktijk niet altijd optimaal benut. Factoren zoals de afstelling van de installatie, de dimensionering van het systeem, het type verwarmingssysteem en het gedrag van bewoners hebben grote invloed op de prestaties. Zo kan nachtverlaging het rendement negatief beïnvloeden.

Uit het onderzoek blijkt dat praktijkdata essentieel is om inzicht te krijgen in het functioneren van warmtepompen in woningen. Niet de technologie zelf, maar vooral de toepassing bepaalt volgens de onderzoekers het uiteindelijke resultaat.