Installatiebranche groeit weer, maar capaciteit blijft knelpunt

De installatiebranche laat vanaf 2026 weer groei zien na een lichte terugval in 2024 en 2025. Volgens het rapport Economische vooruitzichten 2027 en verder, dat Bouwkennis opstelde in opdracht van Techniek Nederland, groeit het productievolume met 2,1% in 2026, 0,4% in 2027 en 1,7% in 2028. De groei wordt vooral gestimuleerd door het herstel van de woningbouw, verduurzaming van gebouwen en de toenemende toepassing van installatietechniek.

Tegelijkertijd stelt Techniek Nederland dat de uitvoeringscapaciteit steeds vaker de beperkende factor is. Personeelstekorten, netcongestie en complexe regelgeving zorgen ervoor dat projecten niet altijd kunnen worden gerealiseerd.

"De vraag naar installatietechniek blijft toenemen. Woningen moeten duurzamer worden, bedrijven willen hun energieverbruik verlagen en Nederland moet zijn energievoorziening toekomstbestendig maken. Er is dus volop werk voor installatiebedrijven en technisch dienstverleners, maar steeds vaker zien we dat personeelstekorten, netcongestie en complexe regelgeving de uitvoering belemmeren", zegt Erik van Engelen, algemeen directeur van Techniek Nederland.

De organisatie pleit voor stabiel overheidsbeleid rond verduurzaming en de energietransitie. "De installatiesector staat klaar om woningen, bedrijven en infrastructuur toekomstbestendig te maken. Maar dat lukt alleen als investeringen niet voortdurend worden afgeremd door wisselend overheidsbeleid en trage afgifte van vergunningen. Continuïteit en voorspelbaarheid zijn cruciaal."

Uit het rapport blijkt verder dat installatietechniek een steeds groter aandeel krijgt in de totale bouwsom. In de utiliteitsbouw bestaat in 2026 gemiddeld 42,8% van de bouwsom uit installatietechniek. In de woningbouw bedraagt dat aandeel 19,5%. De groei hangt samen met de toenemende toepassing van onder meer warmtepompen, ventilatiesystemen, laadvoorzieningen, energieopslag en slimme energiesturing.

Ook de vraag naar geïntegreerde energiesystemen neemt toe. Volgens Van Engelen kan de technieksector bijdragen aan het verminderen van de druk op het elektriciteitsnet. "Netcongestie is een probleem, maar de technieksector is onderdeel van de oplossing. De vraag naar slimme, geïntegreerde energieoplossingen en opslagtechnologie gaat sterk groeien."

De arbeidsmarkt blijft de grootste uitdaging voor de sector. Door een structureel tekort aan vakmensen en de toenemende complexiteit van installaties zetten bedrijven steeds vaker in op AI, robotisering, industrialisatie, standaardisatie en prefabricage om de productiviteit te verhogen.

De vooruitzichten verschillen per marktsegment. Woningbouw en infrastructuur groeien de komende jaren, terwijl de utiliteitsbouw in 2026 en 2027 naar verwachting nog krimpt. Verduurzamings- en renovatieprojecten beperken die terugval gedeeltelijk. Vanaf 2028 wordt weer een bescheiden groei verwacht.

Elektrificatie blijft daarnaast een belangrijke aanjager voor de installatiebranche. De toepassing van elektrotechnische installaties, warmtepompen, airconditioningsystemen en sanitaire installaties neemt verder toe, mede door de energietransitie en de vergrijzing.