Hitte en UV-straling vergroten veiligheidsrisico’s op bouwplaats
Tropische dagen benadrukken risico’s van hitte op de bouwplaats en UV-blootstelling
De afgelopen tropische dagen laten volgens VeiligWerk, onderdeel van Pro4all, zien hoe groot de impact van hitte op de bouwplaats kan zijn. Het veiligheidsplatform waarschuwt dat hoge temperaturen en langdurige zonblootstelling niet alleen leiden tot ongemak, maar ook tot een verhoogd risico op ongevallen, hitte stress en gezondheidsproblemen.
Hitte beïnvloedt concentratie en reactievermogen
Hitte op de bouwplaats beïnvloedt direct de veiligheid. Volgens het RIVM zorgen hoge temperaturen voor verminderde concentratie, lager reactievermogen en slechtere grip. “precies de eigenschappen die op een bouwplaats het verschil maken tussen veilig en gevaarlijk werken,” zegt Pieter Beuker, CCO bij Pro4all, moederbedrijf van VeiligWerk.
Door deze effecten neemt de kans op incidenten toe. Zo is er sprake van een verhoogd aanrijdgevaar doordat chauffeurs en grondwerkers minder snel reageren. Ook neemt het risico op vallen van hoogte toe, bijvoorbeeld bij werk op steigers, ladders of daken, doordat vermoeidheid, zweten en hitte stress de fysieke controle verminderen.
Meer risico bij hijsen, transport en gevaarlijke stoffen
Daarnaast speelt hitte een belangrijke rol bij hijs- en transportwerkzaamheden. Een moment van verminderde alertheid kan al leiden tot ernstige incidenten bij het werken met zwaar materieel. Ook werkzaamheden met gevaarlijke stoffen worden zwaarder belast, omdat het lichaam onder hitte sneller overbelast raakt.
UV-blootstelling vormt structureel gezondheidsrisico
Naast directe veiligheidsrisico’s vormt UV-blootstelling een groeiend gezondheidsprobleem in de bouwsector. Volgens Het Huidfonds kregen in Nederland het afgelopen jaar ruim 81.000 mensen de diagnose huidkanker, ongeveer één diagnose per zeven minuten. Bouwmedewerkers behoren tot de grootste risicogroepen en lopen tot drie keer meer risico op huidkanker door langdurig buiten werken.
“Zonbescherming moet op de bouw net zo vanzelfsprekend zijn als een helm of veiligheidsschoenen,” zegt Beuker. “Wie zweet en uitgedroogd raakt, is bovendien gevoeliger voor de effecten van UV-straling. Met de aankomende zomerperiode en mogelijke hittegolven in zicht, moet de bouw zich goed voorbereiden en op tijd de juiste arbeidsomstandigheden organiseren.”
Maatregelen tegen hitte stress op de bouwplaats
VeiligWerk benadrukt dat werkgevers in de bouwsector hitte risico’s structureel moeten aanpakken met concrete maatregelen op de werkvloer. Het gaat daarbij niet alleen om algemene instructies, maar om vaste afspraken die direct toepasbaar zijn tijdens warme dagen.
Aanbevolen maatregelen zijn onder meer vaste momenten voor hydratatie en schaduw, zodat drinken en afkoelen onderdeel worden van de dagelijkse werkstructuur. Daarnaast is het belangrijk om werktijden en pauzes aan te passen, zodat zwaar werk zoveel mogelijk buiten de heetste uren plaatsvindt en overbelasting wordt voorkomen.
Ook moet zonbescherming laagdrempelig beschikbaar zijn op de bouwplaats, bijvoorbeeld door zonnebrandmiddelen op meerdere plekken aan te bieden en medewerkers de mogelijkheid te geven zich gedurende de dag opnieuw in te smeren.
Tot slot is het herkennen van symptomen van hitte stress essentieel. Signalen zoals hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid en verwardheid kunnen wijzen op oververhitting. Medewerkers en leidinggevenden moeten weten hoe te handelen, bijvoorbeeld door iemand direct uit de zon te halen en te laten afkoelen met koel water, conform richtlijnen van Het Oranje Kruis.
Bewustwordingsmaand huidkanker
Mei staat in Nederland in het teken van de Nationale Maand van de Bewustwording van Melanoom en Huidkanker.
