Strengere handhaving op schijnzelfstandigheid kan 250.000 zzp’ers raken

Vanaf 1 januari 2025 gaat de Belastingdienst strenger handhaven op schijnzelfstandigheid onder zzp’ers. Dit kan grote gevolgen hebben voor werkgevers, die hun arbeidsrelaties kritisch onder de loep moeten nemen. De handhaving kan in verschillende sectoren leiden tot veranderingen in de arbeidsrelatie, waarbij zzp’ers juridisch en fiscaal als werknemers worden beschouwd. Werkgevers lopen risico op naheffingen en boetes, terwijl zzp’ers belastingvoordelen kunnen mislopen. ABN AMRO verwacht dat de impact van deze handhaving vooral groot zal zijn in sectoren als de zorg, kinderopvang, onderwijs en zelfs bij de overheid zelf. Volgens schattingen van ABN AMRO kunnen er ongeveer 250.000 zzp’ers in Nederland als schijnzelfstandige worden aangemerkt.

De Belastingdienst zal vanaf 2025 met meer striktheid optreden tegen schijnzelfstandigheid, waarbij zzp’ers in veel gevallen als werknemers worden beschouwd, afhankelijk van hun werkrelatie met opdrachtgevers. Dit kan verstrekkende gevolgen hebben voor zowel werkgevers als zelfstandige professionals. “De grenzen van zelfstandig ondernemerschap zijn niet vastomlijnd. Zo dragen opdrachten aan zzp’ers vaak de kenmerken van zowel een vast arbeidscontract als een opdrachtovereenkomst”, aldus Mario Bersem, sectoreconoom Technologie, Media & Telecom en Zakelijke dienstverlening bij ABN AMRO. “Hoewel de Belastingdienst heeft aangekondigd terughoudend te zijn met boetes, moeten werkgevers wel serieuze stappen zetten om schijnzelfstandigheid te vermijden.” 

Het is voor werkgevers van groot belang om het aantal zzp’ers en de voorwaarden waaronder zij werken goed te inventariseren, vooral in risicovolle sectoren zoals de zorg, waar het aantal zzp’ers de afgelopen vijf jaar met 60 procent is gestegen. In de zorg is vaak sprake van een gezagsverhouding, waar werkzaamheden vaak onderdeel zijn van vaste roosters en een structureel karakter hebben. In de bouw, waar zzp’ers doorgaans voor specialistische en tijdelijke klussen worden ingezet, komt schijnzelfstandigheid ook voor. Het is aan de opdrachtgevers om te bepalen of de zzp’ers bijvoorbeeld hun eigen materialen gebruiken en niet langdurig meewerken in een vast team.

Om het risico op een verkapt dienstverband te beperken, hebben werkgevers verschillende opties, zoals het aanbieden van een vast dienstverband of het inhuren van zzp’ers via een uitzend- of detacheringsbureau. In sommige gevallen kan de samenwerking zelfs worden beëindigd. De overheid wordt aangespoord om meer duidelijkheid te bieden om de rust op de arbeidsmarkt te herstellen.

De strengere handhaving van de regels rond schijnzelfstandigheid vindt plaats tegen de achtergrond van een economie die in 2025 naar verwachting sterker zal groeien. ABN AMRO voorspelt voor 2025 een gematigde groei van de economie, met in het bijzonder sterke groei in de sectoren Technologie, Media & Telecom (+5%), Industrie (+4%) en Zorg (+4%). De agrarische sector is de enige uitzondering, met een verwachte krimp van -2,5%. (bron: ABN AMRO)

In het rapport 'Sectorprognoses 2025-2026' zijn de volumeprognoses per sector gedetailleerd beschreven.

Bron: ABN AMRO