Bouwplaats wordt steeds meer een montageplaats
Nederlandse bouw- en installatiesector verandert sterk
Iets wat al jaren hoorbaar is in de bouw- en installatiesector, wordt nu ook duidelijk bevestigd door een groot deel van de bouwprofessionals: de bouwplaats wordt steeds meer een montageplaats. Minimaal tweederde van de architecten, aannemers B&U, klusbedrijven, handelaren en aannemers GWW is deze mening toegedaan. Bij de installateurs en de afbouwers is wel een meerderheid te vinden die dit ook vindt, maar er zijn hier ook de meeste bedrijven te vinden die het niet eens zijn met de stelling, respectievelijk 18% en 28%.
Een trend die nauw samenhangt, maar niet 1-op-1 verbonden is aan de veranderende bouwplaats, is die van conceptueel en modulair bouwen. Dit proces kan nog tot aan de tekentafel teruggevoerd worden, daar waar het (af)monteren op de bouwplaats ook pas vanaf de productiefase kan worden ingezet. Circa de helft van elke marktpartij – en met name de handelaren – bevestigt de trend van conceptueel en modulair bouwen. Dit is iets lager dan de veranderende bouwplaats, maar desalniettemin een grote groep bedrijven.
Bouwprofessionals van mening dat er geen eenheidsworst ontstaat
Men zou kunnen denken dat prefabriceren en afmonteren op de bouwplaats leidt tot massaproductie en veel vergelijkbare producten. Niets is minder waar: ruim tweederde van de bouwprofessionals ziet namelijk juist een trend naar maatwerk producten in plaats van massaproductie. Wat echter minder valt te rijmen met de toenemende trend van afmonteren is dat er minder voorstanders zijn te vinden van aanbieders voor totaaloplossingen.
Men zou verwachten dat door prefabricage meer ruimte ontstaat voor totaaloplossingen (en die monteren) in plaats van losse producten (en die op bouwplaats toepassen). De meeste voorstanders van totaaloplossingen zijn te vinden bij enerzijds de aannemers (B&U en GWW) en de handelaren. Anderzijds geven ook de grotere bedrijven aan de voorkeur te geven aan totaaloplossingen boven losse producten. Dit geldt met name voor de bedrijven met 20 man of meer personeel en in iets minder mate voor de groep bedrijven met 10 tot 19 man personeel.
Invloed op arbeidsmarkt
Uit de stellingen komt duidelijk naar voren dat de Nederlandse bouw- en installatiesector danig aan het veranderen is: de bouwplaats wordt een montageplaats, er gaat meer conceptueel en modulair gebouwd worden en er wordt meer maatwerk gevraagd in plaats van massaproductie. Deze ontwikkelingen hebben ook zeker invloed op de arbeidsmarkt.
Na de crisis die de periode 2009-2013 kenmerkte, moet de arbeidsmarkt in de bouwsector zich nu gaan voorbereiden op bovengenoemde trends. Hoewel er meer nadruk komt te liggen op massaproductie zal vakmanschap onontbeerlijk blijven in de renovatie- en onderhoudsmarkt. Daarnaast worden communicatieve en organisatorische vaardigheden belangrijker als het gaat om het montageproces op de bouwplaats. Het is dus belangrijk om het bouwpersoneel, zowel uitvoerend als kantoor, in deze processen mee te nemen. Duurzame inzetbaarheid van het personeel dient daarmee de komende jaren hoog op de agenda te staan van de bedrijven.
