Minder installatietechniek
Enkele maanden geleden had ik een interessant gesprek met een technisch aangelegd persoon die beweerde, dat we veel te afhankelijk zijn geworden van techniek. Natuurlijk kun je dan denken aan de hele wereld van computernetwerken en data. We zijn data. Waar zijn we als een langdurige stroomstoring ons treft. In mijn all-electric huis met elektrische auto zit ik dan al snel flink in de problemen. Niets doet het meer. Geen water uit de kraan, eten koken en koffiezetten… vergeet het maar. En even met de auto een paar noodpakketten in huis halen lukt ook al niet, tenminste, als de batterij toevallig niet bijna leeg is. En de wet van Murphy leert ons, dat dat in zulke momenten juist net wel het geval is.
Maar hij doelde met zijn uitspraak vooral op de gebouwde omgeving. We zien steeds meer techniek in huis. Een modern huis heeft een technische ruimte, volgepakt met hightech apparatuur om water, klimaat en luchtkwaliteit te beheersen. Het kost sowieso veel geld en veel grondstoffen, ook met schaarse materialen, om al die apparatuur te maken. Maar het maakt ons ook weer kwetsbaar.
Zijn stelling was, dat een goed huis juist met zo min mogelijk techniek toch het hele jaar door comfortabel moet kunnen zijn. Het is een kwestie van ontwerp en bouwtechniek. Zo bouwen dat een woning blijvend comfortabel is, door optimaal gebruik te maken van invallend zonlicht, schaduw, ventilatie en isolatie, zonder dat daar hightech apparaten aan te pas moet komen. Vergeet die hele installatietechniek, zei hij in feite. Nou lekker dan, die uitspraak in dit mooie magazine.
Zou het mogelijk zijn, om in Nederland een huis te bouwen zonder verwarming, vroeg ik hem. Misschien net niet helemaal, maar het scheelt niet veel, Je kunt echt een heel eind komen. Tijdens koude donkere winterdagen zul je wellicht wat moeten doen met een klein elektrisch kacheltje, maar dat is het dan ook wel. Men noemt dit soort woningen wel passieve huizen. Daarover is sowieso wel meer te vinden op internet.
De ultieme uitdaging is een passief huis dat ook nog eens off-grid is, een zogenaamd autarkisch huis. Geen gas-, elektra-, riool- en wateraansluiting. Volledig zelfvoorzienend. Dankszij de mogelijkheden van onder meer zonnepanelen en batterijen, maar bijvoorbeeld ook methoden om (regen)water te zuiveren en opnieuw te gebruiken, is dit vandaag de dag goed mogelijk. Dat betekent dus nog wel een afhankelijkheid van techniek, maar het kan allemaal veel minimaler. Geen grote warmtepomp of andere verwarmingsinstallatie, geen lucht- en klimaatbeheersingssysteem, geen ingewikkelde technische ruimte.
Eigenlijk zouden we zo moeten gaan bouwen als we zouden doen, als we op een onbewoond eiland of in een totaal verlaten gebied zouden neerstrijken. Dat zou dan ook nog eens betekenen, dat we zelfvoorzienend moeten zijn met ons voedsel. En dat kan in ons dichtbevolkte landje natuurlijk niet zomaar. Maar we kunnen er wel voor kiezen, om ons eten lokaal in te kopen, bij boeren uit de directe omgeving. Het ziet er misschien idealistisch of onhaalbaar uit, maar het gesprek met de techneut heeft me toch aan het denken gezet.
