Mensen weer vaker op kantoor door fijn klimaat

Zodra je de eerste stap in het nieuwe gebouw van Jaga in ’s-Hertogenbosch zet, ervaar je meteen het fijne klimaat. De combinatie van CLT (Cross Laminated Timber) houten gebouw met de vele planten straalt rust en warmte uit. Hier ontmoeten duurzaamheid en innovatie techniek en design. „We zijn in december in ons nieuwe pand getrokken en we hebben een winter en een zomer meegemaakt”, vertelt Chris Heerius, directeur en climate designer bij Jaga. „Het is een heel fijn klimaat. Ik merk dat ik nu veel vaker op kantoor werk.” Ook de ficus lyrata (vijgenboom) in de showroom heeft het goed naar de zin, die groeit buiten verwachting snel en is al door het atrium heen op de eerste verdieping aangekomen.

„Het personeel ervaart het ook als een fijne werkplek”, laat Heerius weten. „Zij zijn nu ook vaker op kantoor op dagen dat ze eerder thuiswerkten. Ook voor het bezoek van onze showroom en adviescentrum is het belangrijk dat hier een fijn klimaat is.” 

Geestelijk vader

Heerius is de geestelijk vader van dit project. „Ik zat er al jaren mee in mijn hoofd”, vertelt hij. „Het vorige pand was oud en klopte niet bij ons merk, ook qua design niet. Toen we ons hier in 1974 vestigden, was het prima. Maar door de jaren heen is er veel veranderd. Als we consumenten hadden die geïnteresseerd waren in onze producten, konden we hen niet ontvangen. We wilden een pand dat representatief is voor ons bedrijf en waar we oplossingen konden laten zien. Dat kunnen we in ons nieuwe pand. Bijvoorbeeld hoe het opwekken en de afgifte van warmte optimaal in balans is. Ook het regelen is belangrijk. Het gaat om de totale installatie. We hebben hier diverse voorbeelden. Ons pand dient als werkend voorbeeld.” 

Team van specialisten

Bij de ontwikkeling van het nieuwe, duurzame en innovatieve kantoorpand van Jaga in ’s-Hertogenbosch heeft een team van specialisten samen met technische mensen en designers van Jaga de handen ineen geslagen om tot een optimaal resultaat te komen. Dit waren onder meer Mark van Kessel, directeur JMconcepten, aannemer houtbouw. Hij bouwt al 40 jaar met hout. „De laatste 20 jaar voornamelijk met CLT, want we krijgen hier steeds meer aanvragen voor”, zegt hij. „Binnen CLT-wanden heb je verschillen in kwaliteit. Bij Jaga is er bewust gekozen voor CLT-wanden van een hoge kwaliteit. Het zijn schone CLT-wanden, zonder extra bekleding voor visuele of akoestische doeleinden.” De wanden hebben een duurzame whitewash gekregen. 

Ook op akoestisch gebied lijken ze te voldoen, want er zijn nog geen problemen met nagalm of overspraak tussen de ruimtes opgemerkt. „Bij S2H werken we ook steeds meer met houtskeletbouw, maar het kantoorpand van Jaga was voor ons wel het eerste project met CLT waarbij  het hout volledig in het zicht bleef”, vertelt Erik van Herp, directeur S2H raadgevende ingenieurs, adviseur installatietechniek. Installateur Jody van de Griendt, directeur Klimax Installatiebedrijven, had voornamelijk ervaring met kleinere projecten met hout, vooral voor particuliere woningen. Het pand van Jaga was voor hem het eerste kantoorpand. „Jaga heeft bij dit project de lat heel hoog gelegd wat betreft de eisen voor de installatietechniek, met oog voor duurzaamheid en design”, geeft Van de Griendt aan. „Dat maakt het interessant. We hebben pioniers als Jaga nodig om te laten zien dat een dergelijk project haalbaar is. Met de juiste inzet en partners is er namelijk veel mogelijk.” Ook voor bouwkundig adviseur Derrick van der Krabben, directeur van Krabben Bouwadvies, was een gebouw van 100 procent CLT de eerste keer. „Ik had nog geen ervaring met dit type bouw, het was een interessante uitdaging. Van elk eerste project leer je. Vaak denken mensen dat houtbouw snel gaat rotten of dat de brandveiligheid minder is, maar dat is een misverstand. Er zit geen verschil in de bouwvoorschriften en regelgeving voor houtbouw en traditionele bouw.”

Eigen interieurontwerp

„We krijgen vaak de vraag wie de interieurarchitect is, laat Heerius weten. „Nou die hadden we niet. We hebben de ontwerpen zelf gedaan omdat we eigenlijk alles zelf in huis hebben. We zijn een technisch bedrijf en we ontwerpen onze producten zelf. We hebben met onze technische mensen en de ontwerpers werkgroepjes techniek en design gemaakt. Op deze manier is het gebouw van jezelf, van het personeel. Als je zelf in de branche zit weet je precies wat wel en niet mogelijk is en wat je wel of niet wilt. Voor de verlichting hebben wel een lichtarchitect ingehuurd. Het is belangrijk dat de werkplekken het juiste licht hebben. Er zijn bepaalde protocollen. In de winter heb je bijvoorbeeld meer lumen nodig dan in de zomer. Het is een fijne werkplek geworden, die we ook graag laten zien. Internationale gasten komen nu zowel naar onze fabriek in België als naar ons nieuwe pand hier. De uitstraling van dit pand past meer bij ons merk.”

Verwarming en koeling

Voor het verwarmen en koelen zijn 18 boringen van 80 meter diep gemaakt. „We waren beperkt in de diepte”, legt Heerius uit. „Daarom moesten we wat meer boringen doen dan gepland. De twee grondgebonden warmtepompen van 28 kW maken warm of koud water. Dat gaat de fan coils en de Clima Canal in. Het Clima Canal is doorlopend als één aangesloten systeem door het hele pand aangelegd. Het is mooi dat we de installatie werkend kunnen laten zien en dat we de installateurs en de consumenten zelf het klimaat hier kunnen laten ervaren.” 

Het gebouw is optimaal geïsoleerd en heeft triple glas. Verder is er een dry cooler geïnstalleerd. De warmte die vrijkomt bij het koelen wordt zoveel mogelijk hergebruikt. Alle techniek zit in de vloer, want we wilden het hout, ook aan het plafond, volledig in het zicht laten. Daarom hebben we andersom gewerkt, met een verhoogde computervloer. In de vloer zitten twee glazen tegels, zodat we de installateur en consument kunnen informeren over wat er zich in de vloer bevindt. Alleen in de centrale hal en boven hebben we Briza fan coils en een airsock om de warmte en koude op een fijne, zachte manier door de ruimte te verspreiden. We hebben bewust voor verschillende oplossingen gekozen, want we willen de installateur de diversiteit van onze producten laten zien.”  

Duurzaam

Jaga heeft er alles aan gedaan om de CO2 footprint tot een minimum te beperken. „Dit CLT-gebouw is veel duurzamer dan een gebouw van steen”, aldus Heerius. „Bovendien geeft hout een veel warmere uitstraling. Het is puur en licht en zorgt voor een positieve energie. Voor het gebruikte hout worden weer bomen terug geplant. Het is een mooie combinatie van uitstraling en wat op technologisch gebied mogelijk is. De overspanningen met CLT worden ook steeds groter. Daarom waren er hier minder pilaren nodig. De bouw met CLT gaat heel snel. Veel wordt prefab gemaakt. Alles lag precies op de juiste volgorde op de vrachtwagen. Dit pand stond er in drie weken. Er zijn steeds minder vakmensen. Dan is prefab een oplossing.

Techniek complexer

De technische ontwikkelingen in de installatiebranche gaan heel hard en het werk van de installateur wordt steeds complexer. „Het gaat al lang niet meer alleen maar om verwarming”, geeft Heerius aan. „Er is koeling, ventilatie en regeling bij gekomen. Daarom verzorgen we voor de installateur diverse trainingen en workshops via de Jaga Academie. Ook is het mogelijk om het Coollab, de plek waar theorie en praktijk samenkomen, te bezoeken. Installatiebedrijven kunnen inschrijven voor sessies met een leverancier of aanvragen om de monteurs over een bepaald onderwerp bij te praten. Ook heeft de installateur nu de mogelijkheid om klanten door te verwijzen naar ons adviescentrum. Wij werken de wensen van de klant uit en daar kan de installateur dan verder mee. Hiermee nemen we hem werk uit handen, want hij heeft het tenslotte al druk genoeg. Wij zetten dit in als service richting de installateur.”