Koper, kennis en karakter: het ambacht van Gizom leeft voort in Veendam

Een onderneming die handelt in niet-alledaagse spullen. Dat is kort gezegd groothandel in non-ferro metalen Gizom in Veendam volgens mede-eigenaar en directeur Wichert Giezen. Want vroeger leerde iedere loodgieter het vak in de praktijk, zegt hij. En dan heeft hij het over hoe je koperen leidingen, die worden toegepast als waterleiding, moet lassen en solderen. Tegenwoordig gebeurt dat leren van een vak in de praktijk niet meer. Als een van de weinige bedrijven weet Gizom in Veendam nog wél hoe dat lassen en solderen van koper precies moet. De kennis is binnen het bedrijf overgedragen van vader op zoon. En wordt door de kenners binnen het bedrijf ook weer overgedragen op de werknemers.

Gizom is dan ook onder meer gespecialiseerd in het leveren van koper voor grote installaties en in oude maten. Zo levert Gizom koperen leidingen, afsluiters en soldeerfittingen voor zwembaden en ziekenhuizen. Op de twee bedrijfslocaties in de gemeente Veendam heeft Gizom een grote voorraad, waaruit direct leverbaar is. Het leveringsprogramma wat betreft roodkoper omvat pijpen, las- en soldeerfittingen zoals bochten, kragen, verlopen en T-stukken, maar ook flenzen, pak­kingringen en afsluiters. De maatvoering vari­eert van 6 tot en met 267 mm doorsnee. 

Zagen, lassen, buigen, draaien en frezen

Wat niet op maat beschikbaar is, kan door middel van zagen, lassen, buigen, draaien en frezen op maat worden gemaakt aan de hand van specificaties of tekeningen van de klant. Daarnaast levert Gizom diverse montageklare roodkoperen warm- en koudwaterverdelers met bronzen flenzen, zoals veel gebruikt in ketelhuizen, en een ruim assorti­ment andere koperen eindproducten en toebehoren. Installeren doet Gizom niet zelf, maar voor het onderhoud en plaatsen van grote waterinstallaties geeft het bedrijf indien nodig en gewenst adviezen.

Hoewel veel leidingen tegenwoordig van kunststof zijn, adviseert keuringsinstituut Tiwa nog steeds voornamelijk koperen leidingen en fittingen voor waterinstallaties. Wichert Giezen vindt koper zelf ook het mooiste materiaal hiervoor. ‘Je hebt geen last van algengroei en de risico’s voor de gezondheid die daarbij komen kijken’, zegt hij. Het verwerken ervan is handwerk, en dat is ook mooi, echt een ambacht.

Techniek met precisie voor schone, sterke lasverbindingen

Gizom is een van de weinige bedrijven in Nederland die dit handwerk nog kan bieden. Zo kunnen de monteurs TIG-lassen, waarbij TIG staat voor Tungsten Inert Gas. Bij deze lastechniek worden een wolfraamelektrode en een beschermgas, meestal argon, gebruikt om metalen te verbinden. De techniek staat bekend om de precisie en het vermogen hoogwaardige, schone en sterke lasverbindingen te produceren. De lasser heeft veel controle over de warmte-inbreng en de toevoeging van materiaal, wat resulteert in een zeer nauwkeurige las.

De koperen installatiematerialen van Gizom gaan voornamelijk naar klanten in Nederland. Dit is volgens Giezen echter maar een klein onderdeel van het bedrijf. De andere non-ferro materialen gaan de hele wereld over. Dan gaat het om brons, messing, cunifer en aluminium. Maar Gizom levert ook roestvaststalen producten en halffabricaten. 

RVS wordt veel toegepast in de chemische industrie, de voedingsindustrie en in keukens (plaatwerk).

Het Veendamse bedrijf is ook actief in de scheepsbouw en offshore industrie. Daarvoor is een serie producten van cunifer beschikbaar, zoals draadstukken, koppelingen en flenzen. Cunifer is een legering van koper (Cu), nikkel (Ni) en ijzer (Fe) die corrosie- en zeewaterbestendig is.

Verder heeft Gizom buizen, profielen, staven en platen van messing in het assortiment. Voor een klant maakt het bedrijf aluminium headers in de buismaten 165 x 5 mm, 220 x 5 mm en 406 x 5 mm, die elk te demonteren zijn in zes delen vanwege het benodigd transport in zeecontainers. Het bedrijf voorzag het ketelhuis van het Universitair Medisch Centrum Groningen van bronzen puntstukken, koperen voorlaskragen en bronzen overschuifflenzen.

Vijfde generatie in familiebedrijf

Gizom startte in 1892 als koperslagerij. Tegenwoordig zijn Wichert en zijn broer Henk Giezen de directeuren en eigenaren. En de vijfde generatie is ook al aan het werk binnen het bedrijf. Wichert vertelt hoe het bedrijf aan de huidige naam is gekomen. ‘’Het begon onder de naam Giezen in het dorp Ommelanderwijk. Dat ligt in de tegenwoordige gemeente Veendam. In de tijd dat in de handel veel gebruik werd gemaakt van telexverkeer, dat is dus al heel lang geleden, ontstond een nieuwe bedrijfsnaam. Je had namelijk vijf posities tot je beschikking voor de afzender. Het moest wel een leesbaar woord zijn. Dus werd het een samentrekking van Giezen en Ommelanderwijk: Gizom.’’

Gizom levert producten volgens internationale kwaliteitsstandaarden zoals DIN, ASTM en ANSI en desgewenst met certificering volgens Lloyds, DNV of een keuring naar eigen klantspecificatie. Gizom levert alle producten via de leveringsvoorwaarden van de Koninklijke Metaalunie waarbij het is aangesloten.