Hybride warmtepompinstallatie houdt openluchtbad stil, duurzaam en comfortabel warm
Newntide heeft nu ook een warmtepomp van 100 kW
Bij openluchtzwembad ’t Vlasmeer in het Groningse Onstwedde draait sinds kort een opvallende installatie: een hybride verwarmingssysteem met de Climastar R290-warmtepomp van het merk Newntide, gecombineerd met cv en een Multi-Energyvat. Het doel: comfortabel zwemwater, minder gasverbruik en slim gebruikmaken van overtollige zonnestroom. Volgens installateur Theo Mensen van Velgsib Installatietechniek laat het project vooral zien dat grote warmtepompen inmiddels volwassen techniek zijn geworden. ,,We waren eerlijk gezegd verrast hoe goed deze machine presteert.”
Het gemeentelijke zwembad kampte al langer met klachten over koud water in de ochtend. Vooral bij wisselende buitentemperaturen bleek het lastig om de twee grote baden stabiel op temperatuur te houden. Tegelijkertijd beschikte het zwembad over een groot aantal zonnepanelen. Op zonnige dagen werd veel stroom teruggeleverd aan het net, terwijl die energie ook lokaal benut kon worden.
Toch werd niet gekozen voor een volledig elektrische oplossing. Volgens Mensen speelde netcongestie daarin een belangrijke rol. ,,Om zo’n zwembad volledig elektrisch op te warmen, heb je enorm veel vermogen nodig. Dan kom je direct uit bij zware netaansluitingen. Dat was hier simpelweg niet mogelijk. Daarom is gekozen voor een hybride opstelling.”
Die keuze blijkt effectief. Waar het zwembad voorheen jaarlijks tussen de acht- en tienduizend kuub gas verstookte, ligt het verbruik nu een stuk lager. ,,De ketel brengt het zwembadwater op temperatuur,” zegt Mensen. ,,Daarna houdt de warmtepomp het stabiel op 24 graden. Voor een openluchtzwembad is dat een prima zwemtemperatuur.”
“De prijs-kwaliteitverhouding gaf uiteindelijk de doorslag Daarnaast stond Jacco er technisch echt achter. De ondersteuning was goed, leveringen waren compleet en op tijd en de bereikbaarheid is uitstekend”
Eerste grote propaanwarmtepomp
Voor Velgsib was dit project bovendien een primeur. Het was de eerste keer dat het installatiebedrijf een grote propaanwarmtepomp van circa 100 kW toepaste. Daarbij viel de keuze op de Climastar, type NEF 1000 van Newntide, geïmporteerd door Jacco Langebeeke.
,,De prijs-kwaliteitverhouding gaf uiteindelijk de doorslag,” zegt Mensen. ,,Daarnaast stond Jacco er technisch echt achter. De ondersteuning was goed, leveringen waren compleet en op tijd en de bereikbaarheid is uitstekend.”
Volgens Langebeeke behoort het zwembadproject tot een van de eerste toepassingen van dit type warmtepomp in Nederland. ,,Toen Newntide met deze machines kwam, waren veel grote merken nog aan het experimenteren met dit vermogenssegment op propaan. Nu zie je dat die ontwikkeling snel op gang komt.”
Het natuurlijke koudemiddel R290 speelde daarbij een belangrijke rol. ,,Synthetische koudemiddelen verdwijnen uiteindelijk uit de markt,” zegt Mensen. ,,Propaan is toekomstbestendig, milieuvriendelijk en heeft uitstekende thermodynamische eigenschappen. Deze warmtepomp kan bovendien hoge temperaturen leveren, waardoor hij goed samenwerkt met bestaande cv-installaties.”
De warmtepomp draait op ongeveer 60 graden aanvoertemperatuur. Daardoor blijft de warmteoverdracht via de warmtewisselaar richting het zwembad efficiënt verlopen.
Stilte verrast installateur
Een van de grootste verrassingen tijdens het project bleek het geluidsniveau. Warmtepompen bij zwembaden roepen regelmatig vragen op over geluidsoverlast, zeker wanneer woningen in de buurt liggen. Bij ’t Vlasmeer staat de installatie op ongeveer vijftig meter van een woonwijk. ,,Toch draait hij nu dag en nacht zonder klachten,” zegt Mensen. ,,Dat had ik eerlijk gezegd niet verwacht. Hij is opvallend stil.”
Volgens de installateur bewijst dat hoe snel de techniek zich ontwikkelt. ,,Er wordt in onze branche soms nog wantrouwig gekeken naar Chinese fabrikanten. Maar als je deze machines ziet en ermee werkt, merk je dat het kwaliteitsniveau veel hoger ligt dan veel mensen denken.”
Ook de monteurs van Velgsib waren positief verrast over de afwerking en de opbouw van de installatie. ,,Alles zit logisch in elkaar en het werkt eenvoudig. Sommige installateurs willen een warmtepomp helemaal naar hun hand zetten met ingewikkelde regelingen. Maar deze machines zijn juist bedoeld om eenvoudig veel prestaties te leveren voor een verantwoord bedrag.”
Slim hybride systeem
De hybride opzet draait om een groot buffervat waarin verschillende warmtebronnen gekoppeld kunnen worden. Dat maakt het systeem flexibel en toekomstbestendig.
,,In plaats van een speciale zwembadketel hebben we gekozen voor een standaard cv-ketel met een warmtewisselaar,” legt Mensen uit. ,,Zwembadwater met chloor wil je niet rechtstreeks door je warmtepomp en ketel sturen. Met een wisselaar scheid je het zwembadwater van het cv-water.”
Het buffervat vormt daarbij het centrale hart van de installatie. ,,Daar kun je in principe alles op aansluiten: warmtepompen, cv-ketels, zonnecollectoren of zelfs een hout- of pelletketel. Dat maakt hybride veel interessanter dan volledig elektrisch.”
Tijdens de engineering lag de grootste uitdaging vooral bij het bepalen van de juiste vermogensverdeling tussen warmtepomp en ketel. De bestaande installatie beschikte over een ketel van 350 kW, maar gebruikte relatief weinig gas. ,,Daar hebben we best mee geworsteld,” zegt Mensen. ,,Was die ketel niet veel te groot? Hoeveel warmtepompvermogen heb je echt nodig? Uiteindelijk blijkt nu dat de gekozen mix goed werkt.”
“Je kunt deze warmtepompen met zestien stuks in cascade plaatsen. Dan praat je over 1,6 megawatt vermogen. Juist voor glastuinbouwbedrijven kan dat interessant zijn”
Chinese fabrikant ziet kansen in Europa
Importeur Langebeeke ziet veel potentie voor dit soort installaties. Hij bezocht zelf tien warmtepompfabrieken in China voordat hij voor Newntide koos. ,,Die fabriek produceert ongeveer twee miljoen warmtepompen per jaar,” vertelt hij. ,,Alles is volledig geautomatiseerd. De kwaliteitscontrole is enorm uitgebreid.”
Vooral hybride systemen bieden volgens hem een oplossing voor de huidige netproblemen in Nederland. ,,Je hoeft niet alles volledig elektrisch te doen. Met hybride kun je enorme stappen zetten in gasbesparing zonder dat je direct een zwaardere netaansluiting nodig hebt.”
Volgens Langebeeke ligt er ook veel potentieel in de kassenbouw. Vooral grootschalige cascadeopstellingen bieden kansen. ,,Je kunt deze warmtepompen met zestien stuks in cascade plaatsen. Dan praat je over 1,6 megawatt vermogen. Juist voor glastuinbouwbedrijven kan dat interessant zijn.”
De eerste reacties uit de markt zijn volgens zowel installateur als importeur veelbelovend. Inmiddels hebben zich al meerdere zwembaden gemeld met interesse voor vergelijkbare installaties. ,,De vraag gaat alleen maar toenemen,” verwacht Mensen. ,,Bedrijven hebben zonnepanelen, krijgen te maken met terugleverproblemen en zoeken manieren om die stroom slim zelf te gebruiken. Dan zijn dit soort hybride warmtepompsystemen gewoon een hele logische oplossing.”
