Stagnerende groei in warmtepompen: uitdagingen en oplossingen

Geplaatst op 01 mei 2024 door Redactie

Het eerste kwartaal van 2024 zag een blijvende rem op de marktvraag in de woningbouw. Relatief lage gasprijzen, politieke onzekerheid en zorgen over netcongestie belemmeren de groei die voor de energietransitie nodig is.

Vereniging Warmtepompen monitort maandelijks de verkoopcijfers van fabrikanten (onze leden) die voornamelijk leveren aan groothandels en installateurs; de branche- cijfers geven dus níet de daadwerkelijke installaties bij eindgebruikers weer, maar reflecteren voorraadbeheer bij onze klanten. In het eerste kwartaal van 2023 zagen we een zeer sterke stijging van de verkoopcijfers door voorraadopbouw na de leveringsproblemen in 2022. Dit ijlde na in de loop van 2023 met een stevige correctie in het vierde kwartaal, waarin groothandels en installateurs hun voorraden voorzichtiger aanvulden. Een belangrijke reden daarvoor is afvlakkende groei van de marktvraag, toegeschreven aan een combinatie van een relatief lage gasprijs, politieke onzekerheid en zorgen over netcongestie.

Rem op de groei

In het eerste kwartaal van 2023 werden er ruim 42.000 warmtepompen verkocht in de woningbouw en in het laatste kwartaal van 2023 waren dat er 26.000. Het eerste kwartaal van 2024 zag met bijna 20.000 duizend verkochte warmtepompen een blijvende rem op de vanuit beleidsdoelen geambieerde groei. Dit wordt deels toegeschreven aan een stagnerende nieuwbouw waarin warmtepompen een marktaandeel van ongeveer driekwart hebben. In renovatie van bestaande woningen, waarin zo’n tweederde van het volume van onze markt zit, zijn klanten ook terughoudender geworden door relatief stabiel blijvende gasprijzen en voortdurende zorgen over congestie op het laagspanningsnet. Door ontsluiting van flexibiliteit werkt de branche overigens hard aan het efficiënt benutten van het elektriciteitsnet, zodat de uitrol van warmtepompen door kan gaan, wachtende op capaciteitsuitbreiding door de netbeheerders.

Warmtepompen standaard voor duurzame individuele verwarming

Warmtepompen zijn anno 2024 de standaard voor duurzame individuele verwarming (en koeling), waarmee inmiddels ruim zes op de honderd Nederlandse woningen zijn uitgerust. Het marktaandeel van warmtepompen in de vervangingsmarkt van verwarmingssystemen bedroeg in 2023 ongeveer een kwart. De verdere uitrol van warmtepompen is een belangrijke factor in het behalen van de nationale doelstellingen voor CO2-emissiereductie in de gebouwde omgeving. Fabrikanten hebben recentelijk fors geïnvesteerd hun productiecapaciteit. Deze vergrote capaciteit wordt momenteel echter onderbenut; met het huidige marktvolume zullen beleidsdoelstellingen niet worden gehaald, ondanks voortzetting van stimulering door o.a. de ISDE-subsidieregeling en plannen voor een wettelijke renovatienorm per 2026.

De branche werkt er samen het haar ketenpartners aan om de groei zo snel als mogelijk te herpakken en haar rol in de warmtetransitie van de Nederlandse woonwijken te herpakken. Vooral moet worden voorkomen dat er verdere belemmeringen optreden.

Over Vereniging Warmtepompen
Vereniging Warmtepompen is sinds 2016 dé brancheorganisatie voor leveranciers van warmtepompen in de woningbouw en utiliteit. De vereniging is ontstaan door samenvoeging van de voormalige Dutch Heat Pump Association (DHPA) en de VERAC (Vereniging van leveranciers van airconditioningapparatuur). Onze voornaamste doelstelling is bijdragen aan de energietransitie door middel van verduurzaming van de gebouwde omgeving.