De energietransitie zonder waterstof gaat mislukken

Geplaatst op 04 februari 2019 door Redactie

Zonder groene waterstof is het niet mogelijk om een betaalbare CO2-neutrale gebouwde omgeving te creëren. Een eenzijdige keuze voor all-electric zorgt onherroepelijk voor een te zware belasting van netwerken, tenzij we onevenredig hoge investeringen in de elektrische infrastructuur doen. Bovendien is het via all-electric onmogelijk om energie gedurende seizoenen op te slaan. Waterstof is de enige groene energiedrager die energieopslag langer dan een week op grote schaal mogelijk maakt. Deze conclusies vormden de consensus tijdens het Smart Cities Event van TVVL, de belangrijkste kennispartner in de technologiesector van de gebouwde omgeving.

Bij TVVL zijn ruim 1.000 technisch adviseurs, installateurs, wetenschappelijke onderzoekers, architecten, leveranciers en technische eindgebruikers aangesloten, evenals 500 bedrijven uit de technische branches. De adviseurs en specialisten die lid zijn van TVVL worden steeds vaker door overheden gevraagd om te helpen bij het opstellen van de wijkgerichte aanpak. De overheden nijgen daarbij naar keuzes die uitgaan van één specifieke energiedrager. Maar de presentaties tijdens het Smart Cities Event maken duidelijk dat het niet mogelijk is om in wijken met maar één energiedrager een CO2-neutrale omgeving te creëren.

Geen technieken uitsluiten

“We hebben alle duurzame energiedragers nodig: groene stroom, duurzame warmte én groene waterstof”, zei Marco Bijkerk, manager innovatieve technieken bij Remeha tijdens de bijeenkomst van TVVL op 9 januari jongstleden. “We hebben niet de luxe om bepaalde technieken uit te sluiten.” Zijn verhaal werd kracht bij gezet door professor Ad van Wijk van de TU Delft. Wereldwijd ziet hij een duidelijke tendens om over te stappen op groene waterstof, waterstof dat met duurzaam opgewekte energie uit zon, wind of waterkracht wordt opgewekt. “Japan is daarin al ver gevorderd. De Olympische Spelen van 2020 zullen zij volledig met waterstof van energie voorzien; zowel de gebouwde omgeving als het transport.”

Keten voor groene waterstof bouwen

Zowel Bijkerk als Van Wijk zien ook voor Nederland goede kansen om de gebouwde omgeving met waterstof te verduurzamen. “Wij hebben een hele ruime, fijnmazige aardgasinfrastructuur die we bijna zonder aanpassingen voor waterstof kunnen gebruiken. We hebben alleen enige tijd nodig om alle technieken te vervolmaken”, zegt Bijkerk. “Daarnaast moeten we zo snel mogelijk bouwen aan een keten waarmee we groene waterstof produceren en kunnen leveren”, vindt Van Wijk. Dit is niet van de ene op de andere dag gerealiseerd. Maar dat waterstof een cruciale rol gaat vervullen, daar zijn alle deskundigen het over eens. Juist omdat waterstof een energiedrager is die je – in tegenstelling tot groene elektriciteit – eenvoudig en goedkoop kunt opslaan. Onze huidige gasinfrastructuur bezit hiervoor voldoende opslagcapaciteit. Zo kun je woningen en gebouwen ook in de nachten, op windstille dagen of in de winter van voldoende duurzame energie voorzien.

Ondermijning van draagvlak

Als de overheid in de wijkgerichte aanpak uitsluitend all-electric of voor warmtenetten kiest, maakt ze onze energievoorziening onnodig duur, vindt professor Van Wijk. Dat ondermijnt het draagvlak bij de inwoners. “We kunnen bijvoorbeeld goedkoper slimme combinaties maken van elektrische warmtepompen waarbij waterstof cv-ketels voor de piekbelasting worden ingezet, Daarbij is een conversie van ons aardgassysteem naar een waterstofsysteem relatief eenvoudig en veel goedkoper dan verzwaring van ons elektriciteitsnet. En opslag van waterstof is bovendien ook veel goedkoper dan opslag van elektriciteit”, zegt Van Wijk. De kostprijs van groene elektriciteit gaat volgens hem snel omlaag waardoor ook groene waterstof snel goedkoper wordt. In 2030, zo is de verwachting, zijn er al gelijkwaardige prijzen van groene* waterstof ten opzichte van blauwe waterstof uit (geïmporteerd) aardgas. Wel zal ons land fors moeten investeren in grootschalige opwekking van waterstof op zee door wind of in de woestijn door de zon.

TVVL start Waterstof Community

Om deze stappen te kunnen realiseren, is samenwerking essentieel. TVVL heeft hiervoor de Waterstof Community ingericht op haar nieuwe online kennisplatform TVVL Connect (www.tvvlconnect.nl). Binnen deze community kunnen professionals meepraten over de ontwikkelingen rondom waterstof, kennis met elkaar delen en samenwerken aan het verder ontwikkelen en uitdragen van de benodigde kennis.


* Grijze waterstof is waterstof geproduceerd uit aardgas, waarbij de CO2 de lucht ingaat. Blauwe waterstof is waterstof uit aardgas waarbij CO2 wordt afgevangen en opgeborgen in lege gasvelden. Groene waterstof is waterstof gemaakt uit water en duurzame elektriciteit uit (offshore) windmolens of zonnepanelen, zonder CO2-emissies.

Bron: TVVL


Reacties

John de Rijk

12 februari 2019 om 20.24 uur

Uit gaan van alleen elektra is erg eenzijdig en maakt de samenleven teveel afhankelijk. Om die reden is handhaven van ons relatief schone gasnetwerk een veilig en beproeft gegeven. Wat mij bezighoud is ; hoe wil men alle schone vormen van opwekking van elektriciteit los laten op het bestaande elektra netwerk. Dit geeft nu hier en daar al problemen. Een landelijke verzwaring van dit net werk zal miljarden gaan kosten!! Hoever willen en kunnen we gaan zonder de samenleving te ontwrichten ? Dit gaat ook op voor ons kleine aandeel in de wereld. Het is duidelijk dat het gebruik van steenkool wereldwijd elk jaar alleen maar toeneemt met circa 7 %. We hebben als land in 100 jaar al zoveel gedaan. Hout- en turfstoken zijn vervangen door kolen en olie. Dat was al een hele verbetering. In de jaren 60-70 van de vorige eeuw zijn we massaal over gegaan op Gronings gas. In landen als China, India en Pakistan e.d. lopen ze dus circa 50 jaar achter. In die landen zou de aanleg van een goed elektranetwerk met veel capaciteit gebaseerd op kern(fusie) centrales veel meer bijdragen aan het welzijn van de wereld. Op Europees niveau is dat misschien ook een goede oplossing zijn gelet op het gebrekkige elektriciteitsnetwerk in veel landen en het vaak ontbreken van een gasnetwerk. Overigens in Nederland een 10-20 tal moderne en veel minder milieubelastende kerncentrales bouwen, ook een goed alternatief om aan de geplande hoge vraag naar elektra te voldoen. Wind- en zon energie alsmede waterstof kan het sluiten van alle kolencentrales niet compenseren.

o.kubbe

6 februari 2019 om 17.22 uur

Ik vraag me af of deze stellingname nu al zo kan. Waterstof is niet de enige 'potentiele energie' energieopslag bron. Daarbij is seizoensopslag van Waterstof (wordt dat hier bedoeld dan?) nogal een technische opgave aangezien waterstof ongeveer het kleinste molecuul is wat bestaat en overal tussendoor sijpelt en dus bijna niet langdurig is op te slaan. Verder eens met de stellingname dat we creatief moeten zijn met alle vormen van energie opslag.

Gerrit-Jan Baars, ambassadeur duurzame netwerken

6 februari 2019 om 11.38 uur

Aanvullend bij het betoog van Dhr Wiesenekker, geldt dit ook voor andere bewezen oplossingen als restwarmtebenutting, zonne- en geothermie, desnoods voorlopig aangevuld met gasgestookte warmte voor piekvraag zolang er nog geen grootschalige seizoens-warmteopslag is. Dan kunnen we de vooralsnog veel te kleine groene stroomcapaciteit gewoon voor onze elektrische behoefte benutten, en tijdelijke overschotten bij gebrek aan opslagcapaciteit omzetten naar waterstof voor transport, ook al veroorzaakt dat een energie verlies van 60-70%. Dat zal al een hele uitdaging zijn. Kortom, afhankelijk van gebruik/behoefte en locatie, alle duurzame bronnen benutten die voorhanden zijn. Er is geen gouden sleuteltje wat op alle deuren past. Ook geen electrificering- of waterstofsleutel. Warmtenetten zijn onvermijdelijk, bron onafhankelijk, en de meest duurzame investering in toekomstige ontwikkeling. www.thermaflex.com

Henk Faber

5 februari 2019 om 22.50 uur

Waarom voor de ruimteverwarmingstoepassingen met (aard)gas niet beginnen aan de comfort- en besparingskant in de Gebouwde Omgeving (GO). Om te beginnen levert dit direct al 2 grote winsten op; a) kierdichte, goed geisoleerde woningen met een sterk verhoogd leefcomfort en b) daardoor een aanzienlijke daling van het energie(= gas)verbruik met al gauw 50%. En tegelijktijd of volgend Groene-H2 produceren m.b.v. van momentane e/o structurele overcapaciteit aan duurzame E-opwekking (zon PV e/o wind). Het dan geproduceeerde H2-gas standaard bijmengen bij ons aardgas tot de veilige grens (ca. 20%), dan wel i.g.v. enige mismatch gedurende de zomer, dit 'overschot' aan H2-gas opslaan in lege gasvelden/zoutkoepels. Deze combinatie zou het jaarlijks gasverbruik voor de GO tot ca. 40 % van de huidige vraag worden teruggebracht. Gevolg: Groningen gerust (sterk vertraagde onttrekking), geen/minder import van Sovjet-gas, blijven gebruiken van de bestaande, goeddeels afgeschreven infrastructuur en voor de voet weg de oude, te grote cv-ketels vervangen door (vooral) kleine, moderne HR-cv keteltjes met enige buffercapaciteit t.b.v. vooral de tapwatervoorziening, die dan leidend is/wordt voor ons gas-/energieverbruik in de GO. Parallel vraagt een goede, gezonde woningventilatie daarin nog z'n eigen aanpak!

Jan C. Wiesenekker

5 februari 2019 om 10.28 uur

Waterstof heeft altijd mijn aandacht gehad, nu nog met een goed rendement voldoende waterstof produceren tegen een marktconforme prijs. Wat mij opvalt bij de installateurs en adviseurs dat maar enkelen inzien dat CO2 neutraal stoken ook met biomassa gaat bij instellingen en particulieren. Ons bedrijf importeert al 40 jaar biomassa ketels, en zelfs met niet voordelige pellets haalt men 40% besparing t.o.v. aardgas, En gesubsidieerd omreden dat dit Co2 neutraal is. Ik zie daar weinig artikelen over terwijl wij zeker 5 installaties per week in het land neerzetten. www.aitec.nl

Reageren

Vul uw gegevens in en uw naam en reactie zullen worden getoond.
Dero-Uitgevers gaan zorgvuldig om met uw persoonsgegevens.
Bekijk het privacy statement