Wolkbreuken

Geplaatst op 13 oktober 2021 door Redactie

De zomer van 2021 zal sommigen nog lang heugen. Het was de zomer van de zware stortbuien en overstromingen. Niet alleen in eigen land, maar ook op tal van andere plekken in landen om ons heen, elders in Europa en op andere continenten was het geregeld raak.

In Nederland moest vooral Valkenburg het ontgelden. In het stroomgebied van het doorgaans kleine riviertje de Geul viel halverwege de maand juli in korte tijd meer dan 100 millimeter regenwater. Dat komt overeen met 10 volle emmers op iedere vierkante meter. Valt zo een hoeveelheid neerslag in volledig vlak land, dan vallen de problemen doorgaans te overzien.

Het gebeurde opmerkelijk genoeg een paar keer deze zomer op andere plekken in Nederland waar geen heuvels zijn. Toch zie je met zo veel regen zelfs in vlakke gebieden wel degelijk problemen. In Alkmaar kwam het water in sommige straten in het centrum hoog genoeg om onder drempels door de huizen binnen te stromen. De schade loopt dan al gauw in de papieren. Op een camping in Friesland stond na een enorme wolkbreuk het hele terrein 15 centimeter onder water. Toch zijn dit dus relatief kleine problemen. We spreken meer van ‘wateroverlast’.

Zodra er heuvels en bergen in het spel zijn, loopt de situatie met zware regen al gauw uit de hand. Zoals gezegd, de Geul moest al het water van die enorme wolkbreuk (10 emmers op elke vierkante meter, maar dan wel in het hele stroomgebied van de Geul!) zien te verwerken. Dat ging dus helemaal mis. Ernstige overstromingen richtten in Valkenburg een enorme ravage aan. Nog veel erger was de situatie op enkele plaatsen in België en Duitsland.

Zware buien komen in een opwarmend klimaat vaker voor. Dat is ook wel vrij eenvoudig te verklaren. Warme lucht kan meer waterdamp bevatten. En dus kan er ook simpelweg meer regen vallen bij hogere temperaturen. Bovendien kan er bij hogere temperaturen meer vocht verdampen in korte tijd. En daar komt dan nog een derde belangrijke factor bij. Er zijn aanwijzingen dat er in een opwarmend klimaat vaker situaties optreden waarbij buien en regengebieden traag bewegen of zelfs stil liggen. Exact dat hebben we deze zomer iedere keer weer gezien.

De lessen die we hieruit kunnen leren? In ieder geval water meer de ruimte geven. Dat wordt langs de grote rivieren al vanaf 1995 in toenemende mate uitgevoerd, maar bij kleine beken en rivieren in mindere mate. Bovendien is het ook veel lastiger in een bergachtiger gebied.

Op plekken met verhoogde risico’s, maar misschien wel overal, moeten we ook beter nadenken over het gebruik van de kelder. Zowel bij particuliere woningen als bij utiliteitsbouw komt het voor dat kwetsbare systemen worden geplaatst in een kelder ruimte. Denk bijvoorbeeld aan een ziekenhuis. Stel dat in de aanwezige kelders belangrijke noodvoorzieningen, de ventilatie en verwarmingsapparatuur of het centrale computersysteem worden geplaatst. Exact die ruimte loopt bij toenemend overstromingsgevaar de grootste risico’s.

En zo stelt de klimaatverandering ons voor grote uitdagingen. En dat biedt ook kansen. Vanuit de kennis dat het anders moet.

Reageren

Dero-Uitgevers gaan zorgvuldig om met uw persoonsgegevens.
Bekijk het privacy statement